อาวาสิกธรรม ๕ หมวดที่ ๓
๔) ฌานลาภี (ได้แคล่วคล่องในฌาน ๔ สำหรับอยู่เป็นสุขในปัจจุบัน)
๕) อนาสวเจโตวิมุตติปัญญาวิมุตติ (บรรลุเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ สิ้นอาสวะ๕๖
๑๙. อาวาสิกธรรม ๕ หมวดที่ ๓
คุณสมบัติของเจ้าอาวาส ประเภทอาวาสโสภณ คือ ทำวัดให้งาม
๑) สีลวา (มีศีล สำรวมในพระปาฏิโมกข์ ประพฤติเคร่งครัดในสิกขาบท)
๒) พหุสสุตะ (เป็นพหูสูต ทรงความรู้)
๓) กัลยาณวาจา (มีวาจางาม รู้จักพูด รู้จักเจรจาให้เป็นผลดี)
๔) ธัมมิกถาย สันทัสสนา (สามารถกล่าวธรรมีกถาให้เห็นแจ่มชัด รับไปปฏิบัติ
เร้าใจให้แกล้วกล้าและเบิกบาน)
๕) ฌานลาภี (ได้แคล่วคล่องในฌาน ๔ ที่เป็นเครื่องอยู่สุขสบายในปัจจุบัน) Read the rest of this entry »
ธรรมเป็นเครื่องเจริญปัญญา
๕) ทำให้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ๕๙
นอกจากหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับพาหุสัจจะหรือพหูสูต ๑๘ หลักธรรมดังกล่าว
แล้ว ยังมีหลักธรรมอื่น ๆ ที่เกื้อหนุนพาหุสัจจะ ได้แก่
๒๒. ปัญญาวุฑฒิสูตร๖๐
ธรรมเป็นเครื่องเจริญปัญญา เกิดความเจริญงอกงามแห่งปัญญา ๔ ประการ คือ
๑) สัปปุริสสังเสวะ (การคบหาสัตบุรุษ)
๒) สัทธัมมัสสวนะ (การฟังพระสัทธรรม)
๓) โยนิโสมนสิการ (การมนสิการโดยแยบคาย)
๔) ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ (การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม)๖๑
ปัญญาวุฑฒิธรรม เรียกอีกอย่างว่า พหุการธรรม ธรรมมีอุปการะมาก ธรรม ๔
ประการนี้ที่บุคคลเจริญ ทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อความเจริญแห่งงอกงามแห่งปัญญา Read the rest of this entry »
กัลยาณมิตรธรรม ๗
๒๕. กัลยาณมิตรธรรม ๗
องค์คุณของกัลยาณมิตร คุณสมบัติของมิตรดีหรือมิตรแท้ คือ ท่านที่คบหรือเข้า
หาแล้ว ทำให้เกิดความดีงามและความเจริญ ในที่นี้มุ่งเอามิตรประเภทครูหรือพี่เลี้ยง )
๑) น่ารัก เป็นที่สบายใจและสนิทสนม ชวนให้อยากเข้าไปปรึกษา (ปิโย)
๒) น่าเคารพประพฤติสมควรแก่ฐานะ รู้สึกอบอุ่นใจ เป็นที่พึ่งปลอดภัย (ครุ)
๓) น่ายกย่อง มีความรู้และภูมิปัญญาแท้จริง (ภาวนีโย)
๔) รู้จักพูด รู้จักชี้แจง ให้คำแนะนำว่ากล่าวตักเตือน เป็นที่ปรึกษาที่ดี (วตฺตา จ)
๕) อดทนต่อถ้อยคำ พร้อมรับฟังคำปรึกษาซักถาม คำเสนอแนะ (วจนกฺขโม)
๖) แถลงเรื่องล้ำลึกได้ อธิบายเรื่องซับซ้อนให้เข้าใจ (คมฺภีรญฺจ กถํ กตฺตา)
๗) ไม่ชักนำในอฐาน คือ ชักจูงไปในทางเสื่อมเสีย (โน จฏฺฐาเน นิโยชเย)๖๕ Read the rest of this entry »
จำแนกประเภทหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับพาหุสัจจะ
๓.๒ จำแนกประเภทหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับพาหุสัจจะ
พระพรหมคุณาภรณ์ ท่านแบ่งหลักธรรมเป็นประเภทต่าง ๆ ไว้ในสารบัญ
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม ผู้วิจัย จัดแบ่งตามหลักธรรมเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับ
พาหุสัจจะ คือ เพื่อเป็นคุณสมบัติแห่งสัปปุริสชน เพื่อดำเนินชีวิตให้งอกงามบรรลุประโยชน์
เพื่อความดีงามแห่งสังคม เพื่อปกครอง จัด และคุ้มครองชีวิตที่ดีร่วมกัน ดังนี้
๓.๒.๑ ธรรมเพื่อเป็นคุณสมบัติแห่งสัปปุริสชน ได้แก่
๑) ปัญญาวุฑฒิธรรม ๔
๒) สัทธรรม ๗
๓) สัปปุริสธรรม ๘
๔) ภิกษุผู้บรรลุปฏิสัมภิทา ๔ Read the rest of this entry »
ธรรมเพื่อความดีงามแห่งสังคม ได้แก่
๑) อปริหานิยธรรม ๗ ประการ
๒) อาวาสิกธรรม ๕ หมวดที่ ๒ เป็นที่รักที่เคารพของสพรหมจารี
๓) คุณสมบัติพระวินัยธร ๗ ประการ
๔) พหุการธรรม ๔
๓.๒.๔ ธรรมเพื่อปกครอง จัด และคุ้มครองชีวิตที่ดีร่วมกัน ได้แก่
๑) สัปปุริสธรรม ๗
๒) อาวาสิกธรรม ๕ หมวดที่ ๓ ผู้ทำวัดให้งาม
๓) อาวาสิกธรรม ๕ หมวดที่ ๔ ผู้มีอุปการะมากแก่วัด
๔) ธรรมสำหรับภิกษุผู้มีอุปการะมาก ๗
๕) ธรรม ๕ ประการ หาได้ยากของภิกษุผู้บวชเมื่อแก่
๖) คุณสมบัติ ๘ ประการของภิกษุผู้สั่งสอนภิกษุณี Read the rest of this entry »
